Chuyên viên đào tạo nội bộ và những buổi onboarding đầu tiên

Một cuộn băng dính giấy, một hộp bút lông ba màu, tập sơ đồ công ty in khổ A3, danh sách tên người mới có ghi chú cách đọc tên cho đúng, và hai cái ổ cắm nối dài. Đó là túi đồ tôi mang theo cho mọi buổi hội nhập nhân viên mới suốt nhiều năm. Máy chiếu thì phòng nào cũng có, nhưng ổ cắm thì không bao giờ đủ.

Tôi làm chuyên viên đào tạo nội bộ (Internal Trainer) khá lâu, và phần việc tôi nhớ nhất không phải các khóa kỹ năng hoành tráng mà là những buổi onboarding sáng thứ Hai, khi trước mặt là mười mấy gương mặt vừa hồi hộp vừa buồn ngủ.

#1 Buổi đầu tiên tôi đứng lớp

Buổi onboarding đầu tiên tôi làm là một thảm họa nhỏ. Tôi chuẩn bị bảy mươi trang slide về lịch sử công ty, sứ mệnh, giá trị cốt lõi, nội quy. Nói liền hai tiếng. Đến trang bốn mươi, một bạn ở hàng cuối gục xuống bàn. Giờ giải lao, một chị mới vào hỏi tôi đúng một câu: “Em ơi, nhà vệ sinh với căng tin ở tầng mấy?” Tôi chưa hề nói đến.

Từ hôm đó tôi hiểu ra người mới không cần biết công ty thành lập năm nào ngay ngày đầu. Họ cần biết đi đâu, hỏi ai, làm sao để không bị lạc trong tuần đầu tiên.

#2 Một buổi hội nhập bây giờ tôi chuẩn bị ra sao

Sau nhiều lần sửa, buổi onboarding của tôi rút xuống còn khoảng ba tiếng, chia làm mấy phần. Phần đầu là những thứ thực tế: thẻ ra vào, chỗ gửi xe, giờ ăn trưa, cách xin nghỉ phép trên phần mềm, ai là người cần gọi khi máy tính hỏng. Phần thứ hai là nội quy và an toàn, nói ngắn, có ví dụ thật. Phần thứ ba là một vòng đi bộ quanh văn phòng hoặc nhà xưởng, giới thiệu từng bộ phận. Phần cuối là một trưởng bộ phận lên nói chuyện mười lăm phút về công việc thật của khối họ.

Phần đi bộ là phần người mới nhớ lâu nhất, tôi nghe điều đó từ chính họ trong các phiếu khảo sát sau khóa. Được nhìn tận mắt cái máy, cái kho, cái bàn của người mình sẽ làm việc cùng thì mọi thứ bớt xa lạ hẳn.

Trước buổi học, việc của chuyên viên đào tạo nhiều hơn người ta nghĩ. Tôi phải gửi lịch cho người mới và quản lý của họ, đặt phòng, nhờ IT chuẩn bị tài khoản, in tài liệu, xác nhận với trưởng bộ phận nào sẽ lên nói. Sau buổi học là điểm danh, thu phiếu đánh giá, nhập dữ liệu vào hệ thống, và gửi quản lý trực tiếp một ghi chú ngắn về từng người. Đứng lớp chỉ chiếm phần nhỏ thời gian của tôi.

Với nhà xưởng thì còn thêm một việc: phối hợp với người phụ trách an toàn để phần huấn luyện an toàn cho người mới được làm đúng nội dung và lưu hồ sơ đầy đủ theo quy định hiện hành. Tôi từng phải tổ chức lại cả một buổi chỉ vì thiếu chữ ký trong sổ theo dõi.

#3 Ngày xưa và bây giờ

Hồi trước, ở nhiều công ty tôi biết, onboarding chỉ là một buổi phát sổ tay nhân viên và ký giấy xác nhận đã đọc nội quy. Ai may thì được một anh chị cũ dẫn đi chào các phòng. Không ai đo xem người mới có ở lại hay không.

Bây giờ phần lớn công ty vừa và lớn coi onboarding là việc của cả ba tháng đầu, không chỉ một buổi. Có người kèm (buddy), có các buổi gặp lại sau một tuần, một tháng, có khóa học trực tuyến trên hệ thống quản lý học tập để người mới tự xem trước. Chuyên viên đào tạo theo sát cả quãng ấy, chứ không đứng lớp xong rồi thôi.

Tôi nghĩ thay đổi lớn nhất là người ta bắt đầu đo. Tỷ lệ người nghỉ trong ba tháng đầu trở thành con số mà ban giám đốc hỏi. Và khi con số đó tăng, câu hỏi đầu tiên thường đến phòng đào tạo. Với tôi, đây là phần áp lực mới của nghề HR ở công ty mà thế hệ trước gần như không gặp.

#4 Người hợp với việc này

Đứng lớp nhiều nên chuyên viên đào tạo cần nói rõ ràng, nhưng nói hay thôi chưa đủ. Bạn phải chịu được việc nói cùng một nội dung lần thứ năm mươi mà vẫn giữ được sự tươi mới với người nghe lần đầu. Bạn phải biết quan sát: ai đang không hiểu, ai ngại hỏi, ai đang lo lắng về một chuyện gì đó ngoài lớp học.

Bạn cũng cần chịu khó làm việc giấy tờ. Soạn tài liệu, cập nhật nội quy mới, làm báo cáo quý, theo dõi ai chưa hoàn thành khóa bắt buộc. Những việc này không ai nhìn thấy nhưng chiếm nhiều giờ.

Nhiều người vào nghề đào tạo từ vị trí trợ lý đào tạo, từ việc từng đi dạy, hoặc từ một bộ phận chuyên môn rồi được nhờ kèm người mới quá nhiều lần mà thành nghề. Thu nhập thì tùy quy mô công ty và mức độ chuyên sâu của chương trình bạn phụ trách.

Từ hay nghe trong nghề. Onboarding là quá trình đưa người mới vào công ty, thường kéo dài vài tuần đến vài tháng. LMS là hệ thống quản lý học tập, nơi đặt bài giảng trực tuyến và theo dõi ai đã học xong. TNA, viết tắt của Training Needs Analysis, là bước tìm xem nhân viên đang thiếu kỹ năng gì trước khi thiết kế khóa học.

HRBP khác HR truyền thống ở cách làm việc với các phòng ban

Theo tôi, HRBP là chức danh bị hiểu sai nhiều nhất trong phòng nhân sự hiện nay. Có công ty đổi tên “chuyên viên nhân sự tổng hợp” thành HRBP cho sang, việc vẫn y như cũ. Có công ty kỳ vọng HRBP gánh luôn cả tuyển dụng, lương, đào tạo cho một khối năm trăm người. Cả hai cách đều làm người ngồi ghế ấy kiệt sức.

Tôi làm nhân sự từ thời phòng còn mang tên “Tổ chức – Hành chính”, đi qua tuyển dụng, đào tạo, rồi mấy năm cuối được giao làm đối tác nhân sự (HR Business Partner), tức HRBP, cho khối sản xuất. Những gì viết dưới đây là cái nhìn của một người đã chứng kiến vai trò này đến Việt Nam, bị bóp méo, rồi dần dần được hiểu đúng hơn.

#1 Ngày xưa phòng nhân sự làm việc với phòng ban thế nào

Hồi trước, quan hệ giữa phòng nhân sự và các phòng ban giống quan hệ giữa quầy dịch vụ và khách. Phòng ban cần người thì gửi phiếu yêu cầu. Cần kỷ luật ai thì gửi biên bản. Cần đào tạo thì gửi danh sách. Phòng nhân sự nhận, xử lý, trả kết quả. Ít ai hỏi vì sao bộ phận đó cứ ba tháng lại cần tuyển lại cùng một vị trí.

Tôi nhớ một trưởng xưởng cứ đầu quý lại xuống xin tuyển thêm công nhân đóng gói. Chúng tôi tuyển. Ba tháng sau anh lại xuống. Không ai trong phòng tôi hỏi tại sao người ta nghỉ nhiều thế. Chúng tôi chỉ ghi nhận “tỷ lệ nghỉ việc cao” vào báo cáo cuối năm rồi để đó.

Cách làm ấy không sai về thủ tục. Nó chỉ không giải quyết được gì.

#2 HRBP thay đổi điều gì

Ngồi cùng bàn, không ngồi chờ phiếu

Khác biệt lớn nhất là vị trí ngồi, theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. HRBP được gắn với một khối hoặc một nhóm phòng ban, dự họp giao ban của họ, biết họ đang chạy mục tiêu gì trong quý. Khi tôi bắt đầu làm HRBP cho khối sản xuất, việc đầu tiên tôi làm là xin dự họp sản xuất sáng thứ Hai. Tuần đầu tôi gần như không hiểu gì: OEE, tỷ lệ lỗi, đơn hàng trễ. Đến tuần thứ tư thì tôi bắt đầu thấy những chuyện nhân sự nằm sau các con số đó.

Hỏi “vì sao” trước khi hỏi “bao nhiêu người”

Quay lại chuyện trưởng xưởng cứ xin tuyển công nhân đóng gói. Khi làm HRBP, tôi ngồi với anh, xem lại danh sách người nghỉ của một năm, gọi điện hỏi vài người đã nghỉ. Hóa ra phần lớn nghỉ trong tháng đầu vì ca đêm xếp đột xuất, báo trước một ngày. Vấn đề nằm ở cách xếp ca chứ không phải ở việc tuyển. Chúng tôi cùng sửa lịch ca, báo trước một tuần. Số người nghỉ sớm giảm rõ rệt sau hai quý. Tôi không nhớ con số chính xác nữa, chỉ nhớ là đầu quý sau anh không xuống xin tuyển.

Đó là việc của HRBP: biến một yêu cầu nhân sự thành một câu hỏi về kinh doanh, rồi tìm câu trả lời cùng người quản lý.

Không tự làm hết, mà điều phối

HRBP thường không tự tuyển, không tự tính lương, không tự đứng lớp. Ở các công ty tổ chức nhân sự theo kiểu ba trụ cột, mô hình thường được gắn với tên giáo sư Dave Ulrich, phần việc chia thành ba nhóm. HRBP làm việc với phòng ban. Các trung tâm chuyên môn (Center of Excellence) lo tuyển dụng, C&B, đào tạo ở mức chuyên sâu. Trung tâm dịch vụ chung (Shared Services) lo giấy tờ, hợp đồng, bảo hiểm. HRBP đứng giữa, biết khi nào gọi ai.

Ở Việt Nam, tôi thấy không nhiều công ty đủ lớn để chia đúng ba trụ cột. Phần lớn làm một phiên bản pha trộn, và HRBP vẫn phải tự tay làm khá nhiều việc vận hành. Điều đó không sao, miễn là người ta không quên phần “đối tác”.

#3 Một ngày làm HRBP trông ra sao

Sáng, tôi dự họp giao ban của khối. Ghi lại những gì liên quan đến người: tổ nào thiếu người, trưởng nhóm nào đang có vấn đề với cấp dưới, dự án mới nào sẽ cần thêm kỹ năng.

Gần trưa, một trưởng nhóm nhắn hỏi xử lý thế nào với một nhân viên đi muộn liên tục. Tôi hỏi thêm vài câu, hẹn chiều ngồi nói chuyện. Nhiều khi chuyện đi muộn là chuyện gia đình, có khi là chuyện nhân viên đó muốn nghỉ mà chưa dám nói.

Chiều, tôi ngồi với bên C&B rà đề xuất tăng lương giữa năm cho khối, xem có ai bị lệch so với mặt bằng. Rồi gọi cho bên tuyển dụng hỏi tiến độ hai vị trí kỹ sư đang mở. Cuối ngày, tôi soạn số liệu nghỉ việc của tháng để mang vào buổi họp với giám đốc khối.

Có ngày gần như toàn họp. Có ngày cả buổi chiều chỉ để nghe một người kể chuyện vì sao họ muốn nghỉ. Cả hai đều là việc thật.

#4 Cần gì để làm được HRBP

Hiểu đủ các mảng nhân sự

Bạn không cần là chuyên gia tuyển dụng hay C&B, nhưng phải hiểu đủ để nói chuyện. Khi trưởng phòng kinh doanh hỏi “giữ người này thì tăng lương hay cho đi học”, bạn phải biết cả hai phương án vận hành ra sao, tốn bao lâu, rủi ro gì. Đó là lý do phần lớn HRBP tôi biết đều đã làm vài năm ở một hai mảng khác trong ngành quản trị nhân sự trước khi nhận vai trò này.

Đọc được số liệu kinh doanh

Doanh thu, chi phí nhân sự trên doanh thu, năng suất theo đầu người, tỷ lệ nghỉ việc theo tháng. Không cần thành nhà phân tích, nhưng phải đọc được báo cáo của khối mình phụ trách và nối được nó với chuyện con người. Ngày xưa người nhân sự ít khi phải mở báo cáo kinh doanh. Bây giờ HRBP không mở thì sẽ bị gạt khỏi cuộc họp.

Dám nói điều trưởng bộ phận không muốn nghe

Đây là phần khó nhất, và cũng là phần tách HRBP thật khỏi HRBP trên danh thiếp. Có lúc bạn phải nói với một giám đốc rằng vấn đề nghỉ việc của khối nằm ở chính cách quản lý của một người họ tin tưởng. Có lúc bạn phải từ chối một yêu cầu cho nghỉ việc vì nó không đúng trình tự pháp luật lao động. Nếu chỉ gật đầu, bạn là người làm thủ tục giỏi, không phải đối tác.

Kiên nhẫn với kết quả chậm

Kết quả của HRBP thường không thấy trong tháng. Sửa một cách xếp ca, đổi một quy trình đánh giá, kèm một trưởng nhóm mới, phải vài quý mới thấy khác. Ai cần thấy thành quả ngay mỗi ngày như khi tuyển được người sẽ thấy hụt hẫng.

#5 Vì sao nhiều nơi làm HRBP không thành

Tôi đã thấy vài lần HRBP được dựng lên rồi lặng lẽ biến mất. Lý do hay gặp nhất là phòng ban không thật sự muốn có đối tác. Họ vẫn coi nhân sự là nơi làm thủ tục, và HRBP bị kéo vào toàn việc giấy tờ. Lý do thứ hai là một người phải phụ trách quá nhiều người lao động, không còn thời gian ngồi họp hay nói chuyện riêng với ai. Lý do thứ ba là chính người làm HRBP chưa đủ hiểu kinh doanh, nên đề xuất của họ nghe hay nhưng không ai dùng.

Nếu bạn đang cân nhắc nhận một vị trí HRBP, hãy hỏi trong buổi phỏng vấn: bạn sẽ phụ trách bao nhiêu người, có được dự họp giao ban của khối không, và ai sẽ làm phần vận hành. Ba câu trả lời đó nói khá rõ công ty hiểu HRBP đến đâu.

Về thu nhập, HRBP thường nằm ở nhóm được trả khá trong phòng nhân sự, nhưng mức cụ thể khác nhau rất nhiều theo quy mô công ty, ngành và số năm kinh nghiệm.

Nếu là bạn, đang làm tuyển dụng hay C&B được vài năm và thấy mình hay tò mò về chuyện kinh doanh, tôi nghĩ đó là dấu hiệu tốt. Hãy xin dự một buổi họp của phòng ban mà bạn hay tuyển cho, ngồi nghe, ghi chép, rồi thử tự hỏi những con số ấy nói gì về con người. Làm vậy vài lần, bạn sẽ biết mình có muốn đi đường HRBP hay không.

C&B: người tính lương, bảo hiểm và phúc lợi trong công ty

Cứ khoảng ngày hai mươi lăm hằng tháng, tôi lại bắt đầu ăn trưa tại bàn. Đó là quãng chốt công, và ai làm lương đều biết mấy ngày đó không có khái niệm “để mai làm”. Một chị cùng phòng hồi ấy dán lên màn hình mẩu giấy vàng ghi “Sai một ô, trăm người buồn”. Tôi cười chị, rồi mấy năm sau chính tôi cũng dán một tờ y như thế.

Người ngoài nghe hai chữ C&B thường hỏi lại. Đó là Compensation & Benefits, phần lương thưởng và phúc lợi trong phòng nhân sự. Người làm mảng này gọi là chuyên viên C&B (C&B Specialist). Tôi kể lại công việc ấy theo đúng nhịp một tháng, vì C&B sống theo chu kỳ.

#1 Một tháng của người làm C&B

Mỗi công ty một lịch, nhưng phần lớn chỗ tôi từng làm đều đi theo khung dưới đây.

Thời điểm Việc chính Hay vướng ở đâu
Đầu tháng Cập nhật người vào, người nghỉ, tăng giảm bảo hiểm Phòng ban báo người nghỉ muộn
Giữa tháng Giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, trả lời thắc mắc Thiếu giấy tờ của người lao động
Cuối tháng Chốt công, tính lương, tăng ca, phụ cấp, khấu trừ Dữ liệu chấm công lệch, tăng ca chưa duyệt
Ngày trả lương Gửi bảng lương cho kế toán, phát phiếu lương Người lao động hỏi vì sao lương khác tháng trước
Cuối năm, đầu năm Quyết toán thuế thu nhập cá nhân, tính thưởng, rà thang lương Thời hạn dồn vào cùng mấy tuần

Bảng thì gọn, còn thực tế thì lộn xộn hơn nhiều. Giữa lúc đang chốt công, một trưởng ca gọi lên báo quên duyệt tăng ca cho cả tổ. Đang làm hồ sơ thai sản thì có người lao động xuống hỏi sao sổ bảo hiểm chưa chốt.

Tính lương không chỉ là nhân với chia

Ngày xưa tôi tính lương bằng một file Excel gần chục sheet, mỗi sheet một loại phụ cấp, nối nhau bằng hàm tra cứu. Bây giờ phần lớn công ty dùng phần mềm, nhưng người C&B vẫn phải hiểu từng dòng: lương theo hợp đồng, ngày công thực tế, tăng ca ngày thường khác ngày nghỉ, phụ cấp nào tính đóng bảo hiểm, phụ cấp nào không, khoản nào chịu thuế. Phần mềm chỉ tính đúng khi người cài đặt hiểu đúng.

Bảo hiểm và thuế, phần phải đọc luật

Đây là chỗ tôi thấy nghề C&B “già” nhanh nhất, theo nghĩa là luật thay đổi liên tục và ai ngừng đọc vài năm sẽ lạc hậu. Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, thay luật năm 2014, kéo theo nhiều thay đổi về đối tượng đóng và cách hưởng chế độ. Luật Việc làm năm 2025 áp dụng từ ngày 1/1/2026 mở rộng bảo hiểm thất nghiệp cho người có hợp đồng từ đủ một tháng. Mỗi lần có văn bản mới, phòng tôi lại ngồi rà danh sách nhân viên xem ai bị ảnh hưởng.

Thuế thu nhập cá nhân thì có hai mốc: khấu trừ hằng tháng và quyết toán cuối năm. Tôi không nêu mức giảm trừ hay biểu thuế ở đây vì chúng thay đổi theo từng thời kỳ. Người làm C&B nên tra trực tiếp văn bản đang áp dụng trên cổng thông tin của cơ quan thuế.

#2 Phúc lợi, phần chữ B hay bị quên

Nhiều người nghĩ C&B chủ yếu là lương. Nếu đặt nó cạnh tuyển dụng, đào tạo hay HRBP trong toàn bộ công việc nhân sự, thì đúng là phần lương ồn ào hơn cả. Phần phúc lợi (Benefits) thì lặng lẽ hơn nhưng ngốn thời gian không kém. Đó là bảo hiểm sức khỏe cho nhân viên, khám sức khỏe định kỳ, chế độ hiếu hỉ, quà Tết, trợ cấp gửi xe, ăn trưa, những ngày nghỉ thêm ngoài luật.

Tôi nhớ năm công ty đổi gói bảo hiểm sức khỏe. Tôi phải ngồi so ba bản chào phí của ba bên, đọc kỹ điều khoản loại trừ, rồi giải thích lại cho hơn hai trăm người vì sao gói mới không còn chi trả một loại khám mà họ quen dùng. Cả tuần đó điện thoại tôi không lúc nào im.

Phúc lợi cũng là chỗ C&B phải hiểu con người. Một khoản phụ cấp gửi xe nhỏ nhưng với công nhân ca đêm có khi quan trọng hơn một chuyến du lịch hè. Muốn biết điều đó thì phải xuống xưởng hỏi, không ngồi bàn mà đoán được.

#3 Thang bảng lương và những cuộc nói chuyện khó

Ở mức cao hơn, người làm C&B tham gia xây hệ thống thang bảng lương: vị trí nào nằm ở bậc nào, khoảng lương từ đâu đến đâu, tăng lương theo cơ chế gì. Đây là phần cần nhìn rộng ra ngoài công ty, so với mặt bằng thị trường qua các khảo sát lương, và cần cả khả năng thuyết phục ban giám đốc.

Phần khó nhất với tôi không phải công thức. Đó là khi một nhân viên giỏi xuống phòng hỏi vì sao người mới vào lại có mức lương gần bằng mình. Câu trả lời thật thường không dễ nghe, và bạn không được phép kể lương của người khác. C&B học cách nói thật mà không làm lộ thông tin. Kỹ năng này không có trong giáo trình.

Theo tôi, người hợp với C&B là người thích con số nhưng không ghét con người, kỹ tính, chịu được việc lặp lại theo tháng, và biết giữ miệng.

Về thu nhập, mảng này thường được trả theo độ khó của việc và quy mô công ty. Người làm lâu, nắm luật vững và từng xây hệ thống lương thì có giá hơn hẳn người chỉ chạy bảng lương hằng tháng.

#4 Còn vài thắc mắc

Học kế toán có làm C&B được không?

Được, và khá nhiều người đi đường này. Bạn có sẵn nền tảng số liệu, thuế và Excel. Thứ cần học thêm là luật lao động, luật bảo hiểm và cách nói chuyện với người lao động.

Có cần chứng chỉ riêng không?

Không bắt buộc. Một khóa ngắn về tiền lương, bảo hiểm do các trung tâm uy tín tổ chức giúp hệ thống lại kiến thức, nhưng nhà tuyển dụng thường hỏi bạn đã từng chạy bảng lương cho bao nhiêu người hơn là hỏi giấy chứng nhận.

Công ty nhỏ có người C&B riêng không?

Thường là không. Ở công ty vài chục người, việc này nằm ở kế toán hoặc ở một người nhân sự tổng hợp. Đó lại là chỗ tốt để học, vì bạn làm từ đầu đến cuối.

Các quy định về bảo hiểm và thuế thay đổi theo từng thời kỳ, nên đối chiếu văn bản đang có hiệu lực trước khi áp dụng.

Chuyên viên tuyển dụng làm gì ngoài việc đọc CV và gọi ứng viên

Đọc CV chiếm ít thời gian hơn người ta tưởng. Những năm tôi làm chuyên viên tuyển dụng (Recruiter), nếu ghi lại một tuần làm việc thì phần ngồi đọc hồ sơ chỉ là một mẩu nhỏ. Phần còn lại là nói chuyện. Nói với trưởng bộ phận, nói với ứng viên, nói với kế toán về ngân sách, nói với bảo vệ để họ cho ứng viên lên đúng tầng.

Tôi viết lại những việc đó, theo đúng thứ tự chúng hay xảy ra.

#1 Trước khi có tin tuyển là một cuộc họp

Mọi vị trí bắt đầu bằng một yêu cầu tuyển dụng. Có công ty dùng biểu mẫu trên phần mềm, có công ty chỉ là một tin nhắn: “Chị ơi bên em thiếu một người kho.” Việc đầu tiên của chuyên viên tuyển dụng là ngồi lại với người đưa ra yêu cầu đó, hỏi cho ra người họ cần thực sự làm gì.

Hồi mới vào nghề, tôi bỏ qua bước này. Trưởng bộ phận nói cần “nhân viên kho nhanh nhẹn”, tôi đăng tin y như thế, nhận về vài chục hồ sơ, gửi lên, bị trả lại gần hết. Hóa ra anh ấy cần người biết dùng phần mềm quản lý kho, chịu được ca đêm, và có bằng lái xe nâng. Ba chi tiết đó không ai nói ra vì với anh ấy nó hiển nhiên.

Từ đó tôi có một tờ giấy câu hỏi riêng mang theo mỗi lần họp: làm ca mấy, báo cáo cho ai, ngày đầu tiên phải làm được gì, điều gì khiến người cũ nghỉ. Câu cuối hay bị né, nhưng nó cho tôi biết nhiều nhất.

#2 Viết tin, tìm người, và lọc

Sau cuộc họp, tôi viết bản mô tả công việc và tin tuyển. Hai thứ này khác nhau. Bản mô tả là tài liệu nội bộ, đầy đủ, khô. Tin tuyển phải đọc được trong một phút trên điện thoại, nói rõ làm ở đâu, giờ giấc thế nào, cần gì và không cần gì.

Rồi đến khâu tìm nguồn ứng viên (sourcing). Đăng tin trên các trang tuyển dụng chỉ là một phần. Phần nhiều hơn là chủ động: tìm hồ sơ trong kho ứng viên cũ, hỏi nhân viên đang làm có ai giới thiệu, nhắn tin cho người phù hợp trên mạng nghề nghiệp. Ngày xưa nguồn của tôi là báo giấy và bảng tin ở trung tâm giới thiệu việc làm. Bây giờ thì mở máy là có, nhưng cũng vì thế mà ai cũng nhắn cho cùng một người, và ứng viên giỏi nhận cả chục tin mỗi tuần.

Ai từng ngồi lọc hồ sơ cho một vị trí đông người nộp đều hiểu cảm giác này. Bạn đọc đến hồ sơ thứ bốn mươi thì bắt đầu thấy chữ nào cũng giống nhau. Tôi tự đặt luật: lọc theo ba tiêu chí bắt buộc đã thống nhất với trưởng bộ phận, không lọc theo cảm tính, và đọc chậm lại khi gặp hồ sơ trái ngành nhưng có kinh nghiệm gần. Có những người giỏi nhất tôi từng tuyển nằm trong nhóm này. Đây cũng là phần của nghề nhân sự mà tôi thấy người mới dễ làm vội nhất.

#3 Điện thoại, lịch hẹn và những người không đến

Gọi điện sàng lọc (phone screen) thường chỉ năm đến mười lăm phút. Tôi hỏi xem ứng viên còn quan tâm không, mức lương mong muốn có nằm trong ngân sách không, đi lại có tiện không, và nghe xem họ nói chuyện thế nào. Nhiều cuộc gọi kết thúc trong hai phút vì ứng viên đã nhận việc nơi khác.

Sắp lịch phỏng vấn nghe đơn giản nhưng là phần làm tôi mất bình tĩnh nhiều nhất. Trưởng bộ phận chỉ rảnh chiều thứ Năm. Ứng viên đang đi làm chỉ đến được sau năm giờ. Phòng họp bị đặt trước. Có hôm tôi đổi lịch bốn lần cho một buổi phỏng vấn ba mươi phút. Rồi đến giờ hẹn, ứng viên không đến và không nghe máy. Chuyện này xảy ra thường xuyên đến mức tôi luôn hẹn dư một người.

Trong buổi phỏng vấn, chuyên viên tuyển dụng thường ngồi cùng hoặc phỏng vấn vòng đầu, ghi chép, và sau đó là người tổng hợp ý kiến. Ghi chép rất quan trọng. Ba ngày sau, không ai nhớ ứng viên thứ hai nói gì nếu không có giấy.

#4 Phần sau khi chọn được người

Nhiều người nghĩ chọn xong là hết việc. Thực ra đây mới là đoạn dễ hỏng nhất.

Chuyên viên tuyển dụng phải đàm phán thư mời nhận việc (offer letter): mức lương, ngày bắt đầu, thời gian thử việc, phúc lợi. Tôi phải hỏi lại C&B xem mức đó có lệch với người đang làm cùng vị trí không, hỏi trưởng bộ phận xem có chịu chờ một tháng để ứng viên báo nghỉ chỗ cũ không. Ứng viên thì đang cân nhắc thêm một hai lời mời khác. Có những lời đồng ý qua điện thoại rồi im lặng đến ngày đi làm.

Từ lúc ứng viên nhận lời đến ngày đầu đi làm, tôi giữ liên lạc: gửi danh sách giấy tờ cần mang, nhắc ngày giờ, hỏi han vài câu. Nghe thì như chăm sóc khách hàng, nhưng nó giảm đáng kể số người “biến mất” vào phút chót. Ngày đầu tiên, tôi thường xuống tận cổng đón, dẫn lên bàn làm việc, rồi mới bàn giao cho bên đào tạo.

Cuối tháng là báo cáo. Bao nhiêu vị trí đang mở, mỗi vị trí mất bao lâu để tuyển, nguồn nào ra người, bao nhiêu người nghỉ trong hai tháng đầu. Con số cuối cùng là thứ tôi sợ nhất, vì nó nói tuyển có đúng người hay không.

Thu nhập của nghề này khác nhau nhiều tùy quy mô công ty, ngành và việc có thưởng theo số người tuyển được hay không. Ở các công ty dịch vụ tuyển dụng, phần thưởng thường chiếm tỷ trọng lớn hơn so với tuyển dụng nội bộ.

Từ hay nghe trong nghề. Pipeline là danh sách ứng viên đang ở các vòng khác nhau của một vị trí. Time to hire là số ngày từ khi mở vị trí đến khi có người nhận lời. Headhunt là chủ động tìm và mời người đang đi làm ở nơi khác, thường cho vị trí cấp cao.

Ngành nhân sự gồm những mảng nào và nên bắt đầu từ đâu

Ngày đầu tiên tôi đi làm, căn phòng mang biển “Tổ chức – Hành chính” có hai cái tủ sắt xanh, một máy fax kêu rè rè và một cuốn sổ chấm công bìa cứng dày như cuốn từ điển. Chị trưởng phòng đưa tôi chùm khóa tủ hồ sơ, dặn đúng một câu: “Hồ sơ người ta là đời người ta, cất cho cẩn thận.” Hồi đó chẳng ai nói “ngành nhân sự” hay “HR”. Người ngoài nhìn vào chỉ thấy phòng lo giấy tờ, đóng dấu, phát lương.

Bây giờ, sau ngần ấy năm, tôi vẫn hay được hỏi cùng một câu bởi các em sinh viên, người trái ngành, cả đồng nghiệp bên kế toán muốn chuyển sang: làm nhân sự thì thực ra làm những gì, và nên vào từ cửa nào. Tôi không có câu trả lời gọn. Tôi chỉ có thể kể lại nghề này đã chia ra thành những mảng nào, mỗi mảng hằng ngày làm gì, và tôi đã thấy người ta vào nghề theo những đường nào.

#1 Từ “phòng tổ chức” đến phòng HR

Hồi tôi mới vào, một người làm nhân sự ở công ty vừa và nhỏ ôm gần như mọi thứ. Sáng đăng tin tuyển trên báo giấy, chiều ngồi tính lương bằng Excel, cuối tháng chạy lên cơ quan bảo hiểm nộp tờ khai, cuối năm tổ chức tất niên. Không ai gọi đó là “đa nhiệm”. Người ta gọi là “việc của phòng”.

Thứ thay đổi đầu tiên là quy mô. Khi công ty lên vài trăm người, một người không thể vừa phỏng vấn vừa tính lương mà không sai. Thế là việc tách ra. Một người chuyên tuyển. Một người chuyên lương và bảo hiểm. Rồi đến lúc có người chuyên đào tạo. Các công ty nước ngoài mang theo cách gọi tên của họ, và dần dần trong phòng tôi xuất hiện những chữ như recruitment, C&B, L&D, HRBP.

Thứ thay đổi thứ hai là công cụ. Sổ chấm công bìa cứng nhường chỗ cho máy quét vân tay, rồi phần mềm trên điện thoại. Việc từng mất cả buổi giờ chỉ còn vài cú nhấp chuột, đổi lại người làm nhân sự phải đọc được dữ liệu.

Còn một thứ không đổi. Đó là con người. Người ta vẫn gõ cửa phòng nhân sự với cùng những câu hỏi: lương tháng này sao thiếu, sổ bảo hiểm của em đâu, em muốn nghỉ thì phải báo trước bao lâu. Phần lớn thời gian của bạn là trả lời con người, không phải điền biểu mẫu.

#2 Tuyển dụng, cánh cửa nhiều người đi qua đầu tiên

Nếu đếm những người tôi quen trong nghề, có lẽ hơn một nửa vào nghề từ vị trí chuyên viên tuyển dụng (Recruiter) hoặc thực tập sinh tuyển dụng. Lý do dễ hiểu. Đây là mảng cần người nhiều, việc nhìn thấy được kết quả ngay, và không đòi hỏi kiến thức pháp lý sâu ngay từ ngày đầu.

Việc tuyển dụng ngày xưa là cắt mẩu tin trên báo, ngồi bóc phong bì hồ sơ xin việc viết tay. Giờ hồ sơ đến qua email, qua cổng ứng tuyển, qua hệ thống quản lý ứng viên (ATS). Nhưng bản chất không khác mấy. Bạn vẫn phải đọc, phải gọi điện, phải sắp lịch phỏng vấn, phải ngồi nghe trưởng bộ phận mô tả “người tôi cần” rồi dịch nó thành một bản mô tả công việc mà ứng viên đọc hiểu được.

Người hợp với tuyển dụng thường chịu được việc bị từ chối. Ứng viên hẹn rồi không đến. Ứng viên nhận offer rồi báo đổi ý vào sáng thứ Hai. Trưởng bộ phận loại người bạn thấy rất ổn chỉ vì “không có cảm giác”. Tôi từng có tuần gọi hơn trăm cuộc điện thoại mà chỉ chốt được hai người đi làm. Ai cần mọi thứ trật tự và rõ ràng từng bước thì sẽ thấy mảng này mệt.

Bù lại, tuyển dụng dạy bạn hiểu doanh nghiệp rất nhanh. Muốn tuyển đúng kỹ sư bảo trì thì phải biết dây chuyền chạy mấy ca. Sau vài năm tuyển cho nhiều bộ phận, bạn nắm sơ đồ công ty rõ hơn nhiều người làm lâu năm.

#3 C&B, mảng của những con số không được phép sai

C&B là viết tắt của Compensation & Benefits, tức lương thưởng và phúc lợi. Người làm C&B tính lương, quản lý chấm công, làm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, quyết toán thuế thu nhập cá nhân, xây thang bảng lương. Ở công ty nhỏ, phần này hay nằm chung với kế toán.

Tôi làm C&B mấy năm, và nhớ nhất là cảm giác những ngày cận kỳ trả lương. Mọi người về hết, phòng chỉ còn tiếng quạt máy và tiếng gõ phím. Một ô công thức Excel kéo sai dòng là cả trăm người nhận sai tiền, và sáng hôm sau cả trăm người đó đứng trước cửa phòng bạn. Mảng này không có chỗ cho kiểu “chắc là đúng”. Phải đối chiếu, phải soát chéo, phải lưu vết.

Pháp luật là phần học mãi không hết. Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 có hiệu lực từ tháng 7/2025, Luật Việc làm năm 2025 áp dụng từ đầu năm 2026 thay đổi nhiều thứ về bảo hiểm thất nghiệp, rồi các nghị định hướng dẫn đi kèm. Người làm C&B phải đọc văn bản gốc, không chỉ đọc bài tóm tắt trên mạng. Tôi vẫn giữ thói quen in văn bản mới ra, gạch chân bằng bút đỏ.

Người hợp với C&B thường kỹ tính, thích con số, chịu được việc lặp lại theo chu kỳ tháng. Mảng này ít “nhìn thấy” hơn tuyển dụng, ít khi được khen, nhưng tôi thấy người làm C&B giỏi rất khó thay thế.

Nếu muốn biết các công ty hiện đang cần người ở mảng nào, cách làm của tôi khá đơn giản: thỉnh thoảng mở các tin việc làm nhân sự ra đọc, để ý xem vị trí nào đang được đăng nhiều, yêu cầu kinh nghiệm bao lâu, phần mềm nào hay được nhắc tới, rồi so với những gì mình đang có.

#4 Đào tạo và phát triển, người đứng giữa lớp học và sàn làm việc

Mảng đào tạo, hay L&D (Learning & Development), là nơi tôi gắn bó lâu nhất. Chuyên viên đào tạo (Training Specialist) lo từ buổi hội nhập cho nhân viên mới đến các khóa kỹ năng, khóa an toàn, chương trình phát triển quản lý cấp trung.

Ngày xưa đào tạo nghĩa là thuê thầy bên ngoài về giảng một buổi, phát giấy chứng nhận, chụp ảnh tập thể. Bây giờ người ta hỏi nhiều hơn: học xong thì làm việc có khác không. Chuyên viên đào tạo phải ngồi với trưởng bộ phận để tìm ra nhân viên đang yếu ở đâu, thiết kế nội dung, đôi khi tự đứng lớp, rồi theo dõi sau khóa học.

Người hợp với mảng này thích giải thích, kiên nhẫn với người học chậm, và không ngại đứng trước đám đông. Nhưng đừng nghĩ cứ nói hay là đủ. Phần lớn việc của tôi là soạn tài liệu, xếp lịch phòng, gửi nhắc nhở, nhập điểm danh và viết báo cáo cuối quý.

#5 HRBP và quan hệ lao động, hai mảng cần đi làm vài năm mới chạm tới

Có hai mảng tôi không khuyên người hoàn toàn mới nhảy vào ngay, không phải vì khó học mà vì cần va chạm.

HRBP, người nhân sự ngồi cạnh phòng ban

HRBP (HR Business Partner) là người nhân sự được “gắn” với một khối hoặc một nhóm phòng ban. Thay vì ngồi ở phòng HR chờ yêu cầu, họ dự họp cùng khối kinh doanh, khối sản xuất, hiểu mục tiêu của khối đó, rồi đề xuất cách tổ chức đội ngũ, cách giữ người, cách xử lý khi có người làm việc kém. Để nói chuyện được với giám đốc kinh doanh về việc nên tuyển thêm hay đào tạo lại đội hiện tại, bạn cần biết khá rõ tuyển dụng, lương và đào tạo vận hành ra sao. Vì vậy phần lớn HRBP tôi biết đều đã đi qua một hai mảng trước đó.

Quan hệ lao động, những cuộc nói chuyện khó

Quan hệ lao động (Employee Relations) lo nội quy, kỷ luật, khiếu nại, đối thoại với công đoàn, chấm dứt hợp đồng. Đây là mảng mà một câu nói sai có thể thành tranh chấp. Tôi từng ngồi những cuộc họp kỷ luật kéo dài cả buổi chiều, bên kia bàn là một công nhân lớn tuổi hơn mình. Mảng này đặc biệt cần hiểu Bộ luật Lao động và thủ tục xử lý kỷ luật đúng trình tự.

#6 Đặt các mảng cạnh nhau

Tôi hay vẽ cái bảng dưới đây lên giấy mỗi khi có em nào hỏi. Nó không chính xác cho mọi công ty, nhưng giúp hình dung.

Mảng Việc chiếm nhiều thời gian nhất Người mới vào được không Hợp với tính cách
Tuyển dụng Lọc hồ sơ, gọi điện, sắp lịch, phỏng vấn sơ bộ Dễ nhất, nhiều vị trí thực tập Chịu áp lực, thích nói chuyện
C&B Chấm công, tính lương, bảo hiểm, thuế Được, nhất là người học kế toán Kỹ tính, kiên nhẫn với số liệu
Đào tạo Soạn tài liệu, tổ chức lớp, theo dõi sau khóa Thường bắt đầu từ trợ lý đào tạo Thích giải thích, không ngại đứng lớp
HRBP Họp với phòng ban, tư vấn tổ chức, xử lý vấn đề con người Hiếm, thường cần vài năm kinh nghiệm Hiểu kinh doanh, dám nói thẳng
Quan hệ lao động Nội quy, kỷ luật, đối thoại, chấm dứt hợp đồng Thường đi lên từ hành chính nhân sự Điềm tĩnh, nắm luật

Còn một vị trí tôi chưa đưa vào bảng là nhân sự tổng hợp (HR Generalist), người làm mỗi thứ một ít, rất phổ biến ở công ty dưới một trăm người. Với nhiều người, đó lại là chỗ học nghề nhanh.

#7 Vậy nên bắt đầu từ đâu

Câu trả lời của tôi phụ thuộc vào việc bạn đang ở đâu.

Nếu bạn là sinh viên năm ba, năm tư ngành quản trị nhân lực hay quản trị kinh doanh, tôi nghĩ một kỳ thực tập tuyển dụng là cách vào nghề dễ nhất. Bạn sẽ được làm thật từ tuần đầu, gặp nhiều người, và biết mình có chịu được nhịp độ của nghề hay không.

Nếu bạn học kế toán hoặc đã làm kế toán một thời gian, đi thẳng vào C&B là hợp lý. Kiến thức về thuế, đối chiếu số liệu, Excel của bạn dùng được ngay. Thứ bạn phải học thêm là luật lao động, luật bảo hiểm và kỹ năng giải thích cho người lao động hiểu vì sao lương họ là con số đó.

Nếu bạn từng đi dạy, làm trợ giảng, hay hay được giao kèm người mới ở công ty cũ, hãy thử tìm vị trí trợ lý đào tạo. Mảng này khá thiếu người biết đứng lớp thật sự.

Còn nếu bạn đang ở một công ty nhỏ, được giao “kiêm luôn nhân sự”, đừng coi đó là thiệt. Bạn sẽ mắc lỗi, sẽ phải tự tra cứu, nhưng cuối năm đầu tiên bạn sẽ hiểu từ khâu tuyển một người vào đến khâu làm thủ tục cho họ nghỉ.

Có vài thứ tôi thấy người mới hay bỏ qua. Thứ nhất là Excel, nhất là các hàm tra cứu và bảng tổng hợp, vì mảng nào cũng cần. Thứ hai là đọc văn bản pháp luật gốc thay vì chỉ đọc lại qua mạng xã hội. Thứ ba là giữ bí mật. Nghe thì hiển nhiên, nhưng tôi đã chứng kiến người bị cho nghỉ chỉ vì kể lương đồng nghiệp trong bữa trưa.

Về thu nhập, tôi chỉ nói được thế này: nó thay đổi rất nhiều theo mảng, quy mô công ty, khu vực và việc bạn có ngoại ngữ hay không. Người làm C&B hay HRBP ở công ty lớn thường được trả tốt hơn mặt bằng chung sau vài năm, còn vị trí mới vào ở tuyển dụng hay hành chính nhân sự thì khởi điểm khá khiêm tốn. Đừng chọn mảng chỉ vì nghe ai đó kể lương.

Nếu tôi bắt đầu lại, có lẽ tôi vẫn đi vào từ cửa tuyển dụng, nhưng sẽ xin ngồi cạnh chị làm lương sớm hơn vài năm. Tôi cũng sẽ học tiếng Anh nghiêm túc ngay từ đầu, thay vì đợi đến khi công ty đổi chủ mới cuống cuồng đi học. Và tôi sẽ viết nhật ký nghề, vì có quá nhiều chuyện hay đã trôi mất.

Một Số Tố Chất Cần Có Của Người Lãnh Đạo

Bạn muốn trở thành một nhà lãnh đạo tài giỏi và thành công thì bạn cần những tố chất, kiến thức, kỹ năng, tài năng riêng biệt. Người lãnh đạo tốt sẽ dẫn dắt nhân viên làm việc, hoàn thành công việc hiệu quả. Hãy cùng tìm hiểu về một số tố chất của người lãnh đạo cần phải có để đáp ứng cho mục tiêu công việc.

  1. Niềm say mê với công việc

Một nhà lãnh đạo tài ba luôn mang khao khát, say mê, yêu thích công việc luôn cố gắng làm hết khả năng bản thân để hoàn thành nhiệm vụ tối ưu nhất. Ngoài ra, có được sự say mê làm việc nhà lãnh đạo có thể đưa ra những quyết định sáng suốt, tạo động lực cho nhân viên muốn làm việc nhiều hơn cho doanh nghiệp, mang lại nhiều lợi ích cho người lãnh đạo đạt kết quả và cả doanh nghiệp.

  • Sự hiểu biết và tính ham học hỏi

Người lãnh đạo muốn điều hành tốt phải nắm vững những kiến thức cơ bản về lĩnh vực mình đang hoạt động. Ngoài những hiểu biết về lĩnh vực công việc, luôn cập nhật, bổ sung các kiến thức mới, nâng cao trình độ chuyên môn để áp dụng vào thực tế phù hợp công việc. Họ luôn trau dồi thêm nhiều kỹ năng học hỏi từ cuộc sống và sách vở, rút ra từ các trải nghiệm thực tế.

  • Tầm nhìn xa trông rộng

Cần có cái nhìn sâu rộng cùng với niềm say mê trong công việc, một khi họ quan tâm đến khía cạnh nào trong lĩnh vực thì luôn cố gắng tìm kiếm phương án giải quyết vấn đề sao cho làm việc hiệu quả hơn. Người lãnh đạo khi có tầm nhìn xa trông rộng sẽ dễ dàng đưa ra các phương án dự phòng nhanh nhất và dẫn dắt được đội ngũ nhân viên hướng tới mục tiêu một cách chính xác và có được thành tích cao tại doanh nghiệp.

  • Tư duy sáng tạo

Để thể hiện được tầm quan trọng người lãnh đạo phải biết chuyển từ chiến lược sang hành động hiệu quả nhất. Bất kể khi nào khả năng sáng tạo cũng phải được phát hay nhanh nhất, đảm bảo chất lượng, với tư duy khác biệt tạo ra những cách giải quyết linh hoạt, đột phá.

  • Khả năng truyền đạt thông tin

Người lãnh đạo phải giao tiếp và có khả năng truyền đạt thông tin tốt đến mọi người xung quanh cách dễ hiểu nhất, tính chính xác cao giúp công việc điều hành suôn sẻ hơn. Bên cạnh đó, đưa thông tin cụ thể, rõ ràng sẽ giúp bạn nhanh chóng nhận được sự tin tưởng và dễ dàng  thuyết phục được đối tác chấp nhận thỏa thuận.

  • Khả năng lập kế hoạch và tổ chức

Tố chất của người lãnh đạo không thể thiếu khả năng lập kế hoạch, tổ chức và quản lý để luôn nhìn ra được việc cần làm sau đó lên kế hoạch, tổ chức giao việc cho tập thể thực hiện hợp lý nhất. Đặc biệt, với tư duy nhạy bén của người lãnh đạo luôn bình tĩnh giải quyết các trường hợp phát sinh bằng những kế hoạch mà họ đã dự phòng trước đó.

  • Khả năng làm việc nhóm

Khả năng hoạt động kết hợp cùng những đồng nghiệp, nhận sự hỗ trợ từ nhân viên giúp làm việc nhóm hiệu quả. Đồng thời, người lãnh đạo phải phân công công việc cho nhân viên tối ưu nhất, lắng nghe ý kiến đến từ các cá nhân để tổng hợp và kịp thời chỉ ra hướng giải quyết mâu thuẫn nội bộ có thể xảy ra trong quá trình làm việc.

  • Lòng dũng cảm

Người lãnh đạo luôn chịu áp lực từ công việc, phải cứng rắn khi ra quyết định gắn với sản xuất và phát triển như tuyển dụng, cắt giảm…

  • Khả năng quản trị xung đột

Đứng ra kịp thời giải quyết những xung đột nội bộ, quan tâm nhân viên tạo sự hòa hợp giữa các phòng ban giúp tạo hứng thú làm việc, quyết định ở lại đóng góp lâu dài.

  1. Can đảm đưa ra các quyết định lớn

Người lãnh đạo tài giỏi phải chịu trách nhiệm đưa ra những quyết định lớn tránh dẫn đến những hành động sai lầm là một điều khó khăn không phải ai cũng làm được.

Trên đây là một số tố chất của người lãnh đạo cần có để đáp ứng cho công việc và trở thành nhà lãnh đạo tài giỏi. Hy vọng sau khi đọc bài viết trên bạn có thể trau dồi khả năng quản lý và làm việc hiệu quả hơn.

RFI Là Gì? Những Trường Hợp Nên Sử Dụng Và Mục Đích Của RFI

RFI được viết đầy đủ là Request for Information, là thuật ngữ dùng để chỉ lời yêu cầu hay đề xuất của một công ty gửi đến nhà cung cấp nào đó, yêu cầu nhà cung cấp gửi các thông tin về sản phẩm, dịch vụ hoặc thông tin của bên cung cấp. Chi tiết hơn về RFI là gì, cách sử dụng cũng như điểm khác nhau giữa các lĩnh vực khi sử dụng RFI ra sao? Hãy cũng tìm hiểu bài viết sau nhé!

  1. Khái niệm

Như đã nói trên phần mở đầu, RFI là từ viết tắt của request for information nghĩa là yêu cầu cung cấp thông tin.

RFI được xem như một quy trình chính thức để lấy thông tin từ các nhà cung cấp phục vụ các hoạt động nghiên cứu, kinh doanh… Yêu cầu này thường được viết bởi khách hàng, khách hàng này có thể là một đơn vị hoặc một công ty và gửi đến các nhà cung cấp tiềm năng. RFI cũng được các khách hàng xem như công cụ nhằm thu hẹp danh sách các nhà cung cấp tiềm năng.

Trong các trường hợp cá nhân hay tổ chức có ít kiến thức và khó khăn trong việc tìm kiếm thông tin của các nhà cung ứng hoặc muốn tiết kiệm thời gian và chi phí trong khâu đánh giá nhà cung ứng thì RFI thường là lựa chọn đầu tiên.

  • Những trường hợp nên sử dụng RFI

RFI có thể được sử dụng trong nhiều ngành nghề, lĩnh vực và trường hợp khác nhau.

Trong lĩnh vực công nghệ thông tin: Ở lĩnh vực này, người ta sử dụng RFI để mua các loại phần mềm từ nhà cung cấp vì phần mềm thường có giá khá cao và sử dụng lâu dài, do đó các cá nhân/tổ chức cần lựa chọn đúng nhà cung cấp phần mềm có chất lượng và uy tín.

Trong xây dựng: Đối với lĩnh vực này, RFI thường được sử dụng để nhà thầu chính gửi các thông tin về bản vẽ thiết kế, nguyên vật liệu, thông số xây dựng,… cho khách hàng hay nhà thầu phụ. Đôi khi nhà thầu phụ cũng gửi RFI cho nhà thầu chính.

Ngoài ra, RFI còn được các tổ chức sử dụng khi muốn ứng dụng phần mềm ERP (hoạch định nguồn lực doanh nghiệp) cho tổ chức mình. Thường thì nội dung của RFI trong lĩnh vực này là các tiêu chí liên quan đến của doanh nghiệp trong hệ thống ERP của mình. Ví dụ, đây có thể là các nhu cầu về nhân viên, sản xuất, kinh doanh, nghiệp vụ kế toán, quản lí hàng tồn kho,…

  • Mục đích của RFI

Cung cấp thông tin về sản phẩm, đây cũng là mục đích quan trọng nhất khi sử dụng RFI. Nó giúp khách hàng hoặc tổ chức, doanh nghiệp hiểu rõ hơn về các nội dung như thành phần, cách sử dụng, tác dụng,… của sản phẩm. Nhờ có RFI mà thời gian và kinh phí bỏ ra khi thực hiện nghiên cứu đánh giá về các nhà cung cấp của khách hàng được giảm thiểu đáng kể mà vẫn mang lại hiệu quả mong đợi.

Khi các nhà cung cấp thực hiện yêu cầu cung cấp thông tin của khách hàng, từ đó khách hàng sẽ dựa trên các thông tin thu thập được tiến hành so sánh để chọn ra các nhà cung ứng có tiềm năng. Do đó RFI giúp khách hàng lựa chọn đối tác một cách kỹ lượng nhất.

Ngoài việc thu thập thông tin để đưa ra quyết định lựa chọn đối tác, RFI còn được sử dụng để làm cơ sở cho các quyết định tiếp theo, các giai đoạn sau đó như RFP (yêu cầu đề xuất), RFT (yêu cầu đấu thầu) hay RFQ (yêu cầu báo giá).

Bên cạnh đó, RFI cũng được sử dụng nhằm mục đích gửi lời chào mời đến các nhà cung ứng, các RFI được gửi đi cùng lúc do đó sẽ điều chỉnh được tâm lý của các nhà cung cấp, ngoài ra cũng giúp khách hàng xây dựng chiến lược và làm cơ sở dữ liệu cho lần mua hàng tiếp theo.

Bài viết trên đã cung cấp các thông tin về RFI là gì, những trường hợp nào sử dụng RFI và mục đích của khách hàng khi sử dụng RFI là gì. Có thể thấy RFI đem lại những lợi ích lớn cho khách hàng khi tìm kiếm và lựa chọn nhà cung ứng. Do đó hãy tìm hiểu và ứng dụng RFI cho công ty, tổ chức hay bản thân khi cần thiết nhé!

Nhóm Máu A Nói Lên Điều Gì?

Nếu bạn thuộc nhóm máu A chắc hẳn bạn sẽ tò mò về những điều bí ẩn được ẩn giấu đằng sau nhóm máu này đúng không. Trong cuộc sống có sự gắn kết giữa nhóm máu và tính cách mỗi người thông qua nhà khoa học kiểm chứng. Dưới đây sẽ cho bạn biết nhóm máu A nói lên điều gì về tính cách, hành vi và tư duy của bạn.

  1. Nhóm máu A

Nhóm máu A (A+, A-) là nhóm máu chiếm phần lớn trong dân số khoảng 41% và đứng thứ 2 xếp sau nhóm máu O (O+, O-). Nổi bật trong tính cách của nhóm máu A là người nghiêm túc, đáng tin trong cuộc sống, luôn hòa nhã, điểm tĩnh và tính tự chủ trong công việc cao.

  • Tính cách người nhóm máu A

Tinh tế: đây là đặc điểm mà được rất nhiều người yêu thích ở người nhóm máu A, với giọng nói nhỏ nhẹ, lịch sự và tao nhã, ưa thích sự sạch sẽ, sống tình cảm, luôn bao dung, tha thứ chia sẽ với mọi người. Họ có thể hiểu được cả những điều nhỏ bé và thực sự quan tâm bởi sự thông minh của mình.

Sống hướng nội: người nhóm máu A thường có xu hướng sống khép mình không thích liên quan đến bên ngoài nhiều, ít chia sẽ với người khác, có những mâu thuẫn cuộc sống riêng mình. Họ dễ bị căng thẳng dẫn tới stress khi luôn cố bắt buộc bản thân và có cách xử lý riêng như đi chơi, làm việc gì đó nhưng chỉ một mình. Tính cách người nhóm máu A hay lo những chuyện nhỏ nhặt và sống rất nội tâm, luôn mang lý trí của người lãng mạn.

Trách nhiệm và kỷ luật: người nhóm máu A sống theo những nguyên tắc mà họ tự đề ra cho bản thân, là tuýp người sống nghiêng về lý trí, dễ dàng kiềm chế tình cảm, không thích đi đường vòng, chọn đường ngắn nhất để tới thành công nên dễ chạm tới đỉnh và thành đạt trong công việc.

Thích ổn định không thích cuộc sống phiêu liêu: là tính cách nổi bật của người thuộc nhóm máu A bởi họ thích sống nơi yên tĩnh, không thích vui chơi và tránh nơi ồn ào.

  • Tình cảm của người nhóm máu A

Trong tình yêu bất kể dù nam hay nữ thuộc nhóm máu A đều có tính bảo thủ cao nên họ luôn bị động trong chuyện tình cảm.

Đối với nam giới: họ thường không chủ động trong chuyện tình cảm, nếu gặp người mình có cảm tình sẽ không tấn công ngay mà thăm dò trước và từ từ tiếp cận đến gần đối phương.

Đối với nữ giới: họ sẽ thổ lộ ngay nếu gặp đối tượng mình thích, khó điều chỉnh nội tâm nên dễ bị tổn thương trong chuyện tình cảm của mình.

Như vậy, trong chuyện tình yêu thì nam giới và nữ giới có tính toán trái ngược hoàn toàn nhau. Nam giới thì do dự, thiếu quyết toán còn nữ giới lại tích cực đón nhận tình yêu.

  • Trong tiền bạc

Đối với nam giới: thuộc nhóm máu A chi tiêu đúng kế hoạch, chỉ mua sắm khi cảm thấy bản thân có đủ tiền, thường gây hiểu lầm người ngoài nghĩ bạn keo kiệt. Họ chỉ mua những thứ cần thiết, đúng thời điểm quan trọng tạo nên hình tượng mẫu mực trong mắt chị em phái nữ.

Đối với nữ giới: họ rất quan tâm đến đánh giá của người khác khi nhìn vào mình nên có phần chi tiêu quá nhiều cho vẻ bề ngoài như quần áo.

Người thuộc nhóm máu A với tính cách cẩn trọng nên luôn tự nhắc không được tiêu xài quá nhiều, luôn tự đặt giới hạn cho túi tiền và giữ lại một phần tiền dự phòng.

  • Phương diện xã hội

Đối với cả nam hay nữ thì họ đều rất dễ hòa nhập vào môi trường mới để hoàn thành tốt công việc, rất dễ nhận được cảm tình từ mọi người xung quanh. Đặc biệt, khi nam giới tìm được công việc yêu thích sẽ cố gắng làm việc hết mình, họ rất chăm chỉ và có tinh thần trách nhiệm cao. Ngoài ra, khi phụ nữ nhóm máu A phải lựa chọn giữa gia đình hay sự nghiệp thì có xu hướng hướng tới sự nghiệp nhiều hơn, vì họ thích sự tự do không bị kiềm hãm bởi hôn nhân.

Như vậy có thể thấy thuộc nhóm máu A ảnh hưởng khá nhiều đến tính cách, tư duy của bạn. Hy vọng qua bài viết trên bạn đã hiểu rõ hơn người thuộc nhóm máu A nói lên điều gì, về tính cách thể hiện trong cuộc sống, đời sống tình cảm, vấn đề chi tiêu tiền bạc, phương diện xã hội.

Cogs Là Gì? Công Thức Tính Và Ý Nghĩa Của Cogs

Trong doanh nghiệp kinh doanh chắc hẳn bạn đã quen thuộc với khái niệm Cogs và thường xuyên xuất hiện trong công việc. Bạn cần tìm hiểu về Cogs để phục vụ cho công việc kinh doanh và cách tính chính xác hiệu quả nhất. Bài viết sau sẽ cho bạn biết Cogs là gì, công thức tính và ý nghĩa của Cogs, một số hạn chế về Cogs.

  1. Khái niệm

Cogs viết tắt của cụm từ “Cost of goods sold” có nghĩa tiếng việt “giá vốn hàng bán” là toàn bộ chi phí trực tiếp từ hoạt động sản xuất hàng hóa dùng để bán trong doanh nghiệp hay giá vốn hàng tồn kho mà doanh nghiệp tồn trữ để bán cho khách hàng. Ngoài ra, Cogs gồm tất cả chi phí mua nguyên vật liệu để sản xuất sản phẩm và chi phí thuê lao động trực tiếp tham gia sản xuất. Đặc biệt, Cogs không bao gồm những chi phí gắn tới hoạt động chung của doanh nghiệp hay là chi phí gián tiếp như là tiền thuê nhà, tiền phân phối và thuê nhân viên bán hàng.

Cogs được tính toán và đưa vào báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, nếu Cogs cao hơn giá trị doanh thu mà doanh nghiệp nhận được ở kỳ báo cáo thể hiện doanh nghiệp kinh doanh không đạt lợi nhuận mong muốn.

  • Công thức tính Cogs (Cost of goods sold)

Công thức chung thường được áp dụng để tính Cost of goods sold (giá vốn hàng bán) là:

Cost of goods sold = Beginning Inventory (giá trị hàng tồn kho đầu kỳ) + Purchases during the period (hàng mua) – Ending inventory (giá trị hàng tồn kho cuối kỳ)

Lưu ý: Khi tính Cogs trong thực tế thì công thức trên có thể thay đổi phù hợp với từng phương pháp tính trong kế toán. Một số công thức kế toán được doanh nghiệp áp dụng phổ biến tính Cogs: Công thức FIFO (First In First Out) nhập trước xuất trước, công thức LIFO (Last In First Out) nhập sau xuất trước, công thức bình quân gia quyền (chi phí trung bình).

  • Ý nghĩa của Cogs (giá vốn hàng bán)

Định giá sản phẩm là công việc khó khăn nhất khi bắt đầu đưa sản phẩm ra thị trường cần định giá hợp lý để bán và thu lợi nhuận. Nếu doanh nghiệp biết giá vốn hàng bán của hàng hóa sẽ dễ dàng đặt ra giá bán giúp mang lại lợi nhuận và biết thời điểm cần tăng giá bán sản phẩm.

Biết Cogs giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác hơn cho việc chọn nhà cung cấp nguyên vật liệu trực tiếp có giá tốt và xác định lợi nhuận gộp của doanh nghiệp trong kỳ, sau đó tính được thu nhập ròng mà doanh nghiệp nhận được sau khi trừ toàn bộ chi phí.

Cogs (giá vốn hàng bán) được đưa vào báo cáo thu nhập của doanh nghiệp thể hiện giá trị kinh doanh, giúp các nhà đầu tư, nhà phân tích và nhà quản trị dễ dàng nắm được lợi nhuận của doanh nghiệp. Nếu Cogs tăng thì lợi nhuận giảm do đó mức thuế doanh nghiệp đóng giảm do thu nhập ròng giảm và cổ đông cũng nhận được lợi nhuận thấp hơn. Do đó, doanh nghiệp cần cố gắng duy trì Cogs (giá vốn hàng bán) ở mức thấp để đạt được thu nhập ròng cao.

  • Hạn chế của Cogs

Giá vốn hàng bán có thể được phản ánh không đúng sự thật do thao túng bởi quản trị hay kế toán như sau:

Phân bổ giá trị sản xuất hàng hóa cao hơn với thực tế, tăng giá trị sale, thay đổi giá trị trả cho nhà cung cấp, không loại bỏ những hàng tồn kho hư hỏng hay quá hạn sử dụng để đẩy giá trị hàng tồn kho lên cao. Khi hàng tồn kho được đẩy lên cao quá mức dẫn đến giá vốn hàng bán bị báo cáo thiếu kéo theo lợi nhuận gộp tăng lên không đúng so với thực tế. Ngoài ra, khi đánh giá báo cáo tài chính các nhà đầu tư sẽ nhận ra những điểm sai sót trong công tác quản lý hàng tồn kho nếu doanh thu tăng chậm hơn hàng tồn kho, thông qua kiểm tra tồn trữ hàng tồn kho.

Như vậy, bạn phải nắm rõ về Cogs để xác định lợi nhuận gộp của doanh nghiệp, hiệu quả hoạt động cao hay thấp và mức thuế cần đóng qua hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Hy vọng đã cung cấp thêm cho bạn kiến thức về Cogs là gì, công thức tính và ý nghĩa của Cogs.

Mùa đông nên trồng rau gì cho thu hoạch tốt nhất?

Rau xanh là nguồn thực cần thiết cho bữa ăn hàng ngày, cung cấp các chất thiết yếu cho cơ thể khỏe mạnh. Nhưng để đảm bảo an toàn thì nhiều chị em nội trợ lựa chọn tự tay trồng các loại ra mà mình ưa thích. Mùa nào rau nấy có đầy đủ các loại. Vậy, mùa đông nên trồng rau gì?

Rau cải ngọt

Cải ngọt là loại rau xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn của mọi gia đình. Bởi rau rất dễ ăn, lành tính giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng, cải thiện tiêu hóa, hỗ trợ xương chắc khỏe.

Nếu bạn chưa biết mùa đông nên trồng rau gì thì cải ngọt là ý tưởng nên thử nhất vì rất dễ trồng. Đặc biệt, vào mùa đông, thời tiết lại rất thích hợp để trồng loại rau này.

Chuẩn bị: Hạt giống sau khi mua về, ngâm trong nước ấm ở 40 độ C. Khoảng 2-5h, vớt hạt ra rửa sạch rồi để cho ráo nước.

Cách trồng: Gieo hạt trực tiếp xuống đất trong vườn hoặc có thể gieo trong thùng xốp, sau đó rải một lớp đất mỏng lên trên. Khoảng vài ngày là hạt nảy mầm, các bạn hãy tưới nước thường xuyên để cải phát triển.

Bắp cải

Chắc hẳn không ai là không biết đến bắp cải, một loại rau cải được ưa thích vì có nhiều cách chế biến khác nhau. Mùi vị thanh mát, ngon miệng, ít chất béo, không chứa cholesterol, do đó bắp cải được nhiều người ưa dùng. Đặc biệt, đây là loại rau nên ăn dành cho những ai có chế độ ăn kiêng, người mắc bệnh tim mạch, bị cao huyết áp, mắc các vấn đề về tiêu hóa, …

Chuẩn bị: Trồng bắp cải cũng rất đơn giản, có thể trồng cây con hoặc gieo hạt. Nếu gieo hạt thì các bạn hãy ngâm hạt trong nước ấm khoảng 8-10h để vỏ mềm, nứt. Sau đó, tưới nước 1-2 lần/ngày cho đến khi hạt nảy mầm cho cây con. Lúc này, ngừng việc tưới nước 2 ngày rồi tiếp tục tưới nước cách 1 ngày 1 lần.

Cách trồng: Khi cây con được 4-6 lá, các bạn trồng cây ra đất hoặc trong chậu, thùng xốp. Sau khi trồng cây phải tưới nước đầy đủ để cải phát triển tốt, bón phân hữu cơ, không nên phun thuốc để có nguồn thực phẩm sạch.

Cải xà lách

Những ai là tín đồ yêu thích các món rau trộn thì hẳn sẽ không thể bỏ qua trồng cải xà lách. Một loại rau hợp với thời tiết mùa đông cho thu hoạch tốt, có thể chọn nhiều loại như xà lách xoăn, xà lách cuốn, xà lách trứng…

Cải xà lách thường ăn kèm các món ăn quen thuộc như nướng, làm gỏi… rất tốt cho những người trong giai đoạn giảm cân, ngăn ngừa ung thư.

Chuẩn bị: Ngâm hạt cải trong nước ấm khoảng 1-2h, sau đó vớt ra để cho ráo.

Cách trồng: Gieo hạt xuống đất khoảng 0,5cm rồi tưới nước để cấp độ ẩm giúp cho hạt nảy mầm. Nên trồng cây ở nơi thoáng mát và có nhiều ánh sáng, tưới nước thường xuyên cho đến khi cây phát triển thì có thể tưới 1 lần/ngày.

Súp lơ xanh

Một trong những loại rau có sức tiêu thụ mạnh phải kể đến súp lơ xanh. Nhiều mẹ nội trợ thường lựa chọn loại rau này cho bữa ăn trong gia đình vì vị ngon, giòn của rau. Chẳng những thế, giá trị dinh dưỡng lại còn rất cao, giúp ngăn ngừa ung thư, tiêu hóa tốt, giảm cholesterol, nhiều chất xơ hạn chế gây tăng cân.

Chuẩn bị: Mua cây giống hoặc tự gieo hạt. Nếu chọn hạt thì trước khi gieo hãy ngâm trong nước ấm khoảng 50 độ C, khoảng 25-30 phút.

Cách trồng: Gieo hạt xuống đất, khoảng 2 tuần thì hạt bắt đầu nảy mầm, các bạn hãy chọn những cây khỏe mạnh rồi trồng ra đất hoặc thùng xốp. Chú ý trồng khoảng cách giữa các cây khoảng 10-20cm để cây phát triển tốt, đồng thời thường xuyên tưới nước 2 lần/ngày.

Cải cúc

Cải cúc cũng là loại cải được ưa chuộng và rất thích hợp để gieo trồng khoảng từ tháng 10 đến tháng 12. Nhiều người thường gọi là rau tần ô và hay dùng để nấu canh, lẩu.

Thành phần cải có nhiều chất dinh dưỡng tốt cho cơ thể như các loại vitamin, protein, lipid…, mùi vị lại dễ ăn, có tính mát giúp lợi tiêu hóa, trừ đờm, khai vị…

Chuẩn bị: Cho hạt giống vào chai nhựa rồi ngâm với nước ấm, đậy nắp kín đặt ở chỗ tối cho hạt nảy mầm.

Cách trồng: Gieo hạt vào khay trồng rồi phủ một lớp đất mỏng hay rơm để giúp tỷ lệ nảy mầm cao. Tưới nước mỗi ngày 2 lần, khi cải đã nảy mầm khoảng 5-7 ngày thì tưới 1 lần/ngày.

Lưu ý: Đối với các loại rau gieo hạt, các bạn cần làm đất cho tơi, xốp có thêm tro, vỏ trấu để giúp cây phát triển tốt. Mặc dù việc trồng rau ăn tại nhà cho năng suất thấp, nhưng không nên phun thuốc trừ sâu, thuốc tăng trưởng để đảm bảo sức khỏe.

Ngoài ra, còn rất nhiều loại rau có thể trồng ăn vào mùa đông như cải xoong, rau mùi, đậu cove, su hào, cà rốt…

Tổng hợp những loại rau trên đây đã cho chúng ta biết mùa đông nên trồng rau gì. Với nhiều loại rau có giá trị dinh dưỡng cao giúp các bạn có thêm nhiều sự chọn lựa. Hãy thực hiện theo hướng dẫn để có bữa ăn ngon mỗi ngày nhé!