Phỏng vấn thực tập sinh nhân sự: những câu hay được hỏi

Có một bạn sinh viên năm ba từng bước vào phòng họp nhỏ của chúng tôi, tay cầm tập hồ sơ kẹp giấy màu xanh, đặt xuống bàn rồi nói luôn: “Em chưa đi làm ngày nào, nhưng em đã đọc hết nội quy lao động mẫu trên mạng.” Tôi bật cười. Bạn ấy được nhận. Không phải vì đọc nội quy, mà vì câu mở đầu đó thật, và bạn ấy biết mình đang thiếu gì.

Tôi đã ngồi phía bên kia bàn trong rất nhiều buổi phỏng vấn thực tập sinh nhân sự (HR intern). Ngày trước chúng tôi phỏng vấn trực tiếp hết, giấy in ra đọc bằng bút đỏ. Bây giờ vòng đầu thường qua video, có khi chỉ mười lăm phút. Nhưng bộ câu hỏi thì thay đổi ít hơn người ta tưởng.

#1 Mấy câu mở màn mà ai cũng gặp

“Giới thiệu về bản thân” vẫn là câu đầu tiên ở gần như mọi buổi. Người phỏng vấn không cần nghe lại CV. Họ muốn xem bạn chọn kể điều gì trong hai phút, và có biết dừng không.

Câu thứ hai thường là “Vì sao em chọn nhân sự?”. Đây là câu dễ lộ nhất. Trả lời “vì em thích làm việc với con người” thì mười bạn nói cả mười. Câu trả lời làm tôi nhớ lâu là của một bạn kể rằng bố bạn ấy bị chậm lương ba tháng ở xưởng cũ, và bạn ấy muốn hiểu bên trong phòng nhân sự người ta tính lương thế nào. Cụ thể, có lý do, không cần hoa mỹ.

Rồi đến “Em biết gì về công ty mình?”. Hồi xưa ứng viên chỉ cần đọc trang giới thiệu. Bây giờ thì chúng tôi để ý xem bạn có xem tin tuyển dụng gần đây của công ty không, có biết công ty đang tuyển mảng nào nhiều không. Thực tập sinh không cần biết sâu, chỉ cần cho thấy đã chuẩn bị.

#2 Câu hỏi về nghề, hỏi để xem bạn hiểu tới đâu

Phần này tôi hay hỏi nhất, vì nó cho biết bạn có đọc gì về nghề ngoài giáo trình hay không. Mấy câu quen thuộc là phân biệt tuyển dụng với C&B, kể tên vài việc của một người làm hành chính nhân sự, hoặc hỏi nếu phải lọc hai trăm CV trong một buổi chiều thì bạn làm thế nào.

Câu lọc CV là câu tôi thích. Không có đáp án đúng. Bạn nào nói “em đọc hết từng cái” là trung thực nhưng chưa nghĩ. Bạn nào nói “em sẽ đặt ra ba tiêu chí bắt buộc từ bản mô tả công việc, lọc nhanh theo đó trước, rồi mới đọc kỹ nhóm còn lại” là đã nghĩ như người làm nghề.

Đôi khi người phỏng vấn hỏi về luật lao động. Với thực tập sinh, chẳng ai đòi bạn thuộc số điều khoản. Họ chỉ muốn nghe bạn biết có những thứ như hợp đồng thử việc, bảo hiểm xã hội bắt buộc, giờ làm thêm có giới hạn. Biết là có, và biết đi tra ở đâu, vậy là đủ cho vị trí này. Ai đã đọc qua tổng quan về làm nhân sự cho người mới thì thường trả lời phần này trơn tru hơn hẳn, vì họ hình dung được các mảng trong phòng nhân sự liên quan với nhau ra sao.

#3 Câu hỏi tình huống, chỗ phân loại ứng viên

Tình huống là phần tôi thấy nhiều bạn run nhất. Mấy tình huống hay gặp, theo kinh nghiệm của tôi, đại loại thế này.

– Một ứng viên đã nhận lời đi làm nhưng sáng ngày đầu không đến, gọi không bắt máy, em sẽ làm gì tiếp theo.

– Một anh trưởng phòng gửi yêu cầu tuyển gấp trong ba ngày nhưng mô tả công việc chỉ có hai dòng, em sẽ hỏi lại những gì.

– Một nhân viên tới than với em là bị đồng nghiệp nói xấu, em nghe xong thì xử lý thế nào khi em chỉ là thực tập sinh.

Câu cuối là câu bẫy nhẹ. Thực tập sinh không có quyền giải quyết khiếu nại, và người phỏng vấn muốn xem bạn có biết giới hạn của mình không. Trả lời kiểu “em lắng nghe, ghi lại, không hứa gì, rồi báo cho chị phụ trách” là câu trả lời của người hiểu chuyện. Còn tự ý đi gặp người bị tố thì, thú thật, tôi sẽ lo.

#4 Phần mà nhiều bạn quên chuẩn bị

Gần cuối buổi, kiểu gì bạn cũng sẽ được hỏi “Em có câu hỏi gì cho chị không?”. Hồi tôi mới vào nghề, cả một buổi chiều phỏng vấn mười bạn thì có tới tám bạn nói “Dạ không ạ”.

Câu hỏi hay là câu cho thấy bạn đã nghĩ tới công việc thật. Ví dụ hỏi thực tập sinh ở đây thường được giao mảng nào trong tháng đầu, ai sẽ hướng dẫn, công ty đang dùng phần mềm chấm công gì để bạn tự tìm hiểu trước.

Một câu nữa hay bị xem nhẹ là “em dùng Excel được không”. Nhiều bạn trả lời “em dùng cơ bản” rồi tắc khi được hỏi lọc dữ liệu. Làm nhân sự, bảng tính là đồ nghề hằng ngày.

#5 Còn vài thắc mắc các bạn hay hỏi lại tôi

Không có kinh nghiệm thì kể gì?

Kể việc ở câu lạc bộ, ở đợt tình nguyện, ở quán cà phê làm thêm. Miễn là kể ra được bạn đã làm gì cụ thể, gặp vấn đề gì, và xử lý ra sao. Tôi từng nhận một bạn chỉ vì bạn ấy kể rất rõ cách sắp lịch ca cho mười hai người ở quán trà sữa.

Có nên nói thật là chưa chắc muốn theo nhân sự lâu dài?

Theo tôi là nên, nhưng nói khéo. “Em muốn thực tập để biết mình hợp mảng nào” là câu thật lòng và hợp lý. Người phỏng vấn thực tập sinh không mong bạn cam kết mười năm.